Najpierw ustal, czy to na pewno Wi-Fi
Wolne Wi-Fi w firmie to objaw, a nie diagnoza. Tę samą skargę („internet muli”) mogą wywołać trzy zupełnie różne problemy: przeciążone łącze od operatora, źle zaprojektowana sieć bezprzewodowa albo kłopot z konkretnym urządzeniem lub aplikacją.
Rozdzielenie ich zajmuje kwadrans. Poproś jedną osobę, żeby wykonała test prędkości na laptopie podłączonym kablem bezpośrednio do routera, a potem ten sam test przez Wi-Fi, stojąc metr od punktu dostępowego. Jeśli po kablu wynik też jest słaby, szukasz przyczyny w łączu lub routerze, nie w Wi-Fi. Jeśli po kablu jest dobrze, a bezprzewodowo źle nawet przy samym nadajniku, problem leży w konfiguracji radia. Jeśli blisko jest dobrze, a w drugim końcu biura fatalnie, chodzi o zasięg i rozmieszczenie.
Warto też sprawdzić, kiedy jest wolno. Spadek codziennie o 12:00 to często kopia zapasowa lub synchronizacja OneDrive, która zapycha wysyłanie. Spadek w losowych momentach częściej oznacza zakłócenia.
Najczęstsze przyczyny i jak je rozpoznać
| Objaw | Prawdopodobna przyczyna | Jak sprawdzić |
|---|---|---|
| Wolno wszędzie, także po kablu | łącze przeciążone lub za słabe | wykres ruchu na routerze, test poza godzinami pracy |
| Dobrze przy nadajniku, źle dalej | za mało punktów dostępowych, ściany nośne | pomiar siły sygnału w kilku miejscach |
| Wolno mimo pełnego zasięgu | kilka sieci na tym samym kanale | skaner kanałów, lista sieci sąsiadów |
| Rwą się rozmowy w Teams | repeatery, duże opóźnienia, przełączanie między nadajnikami | ping do bramy przez kilka minut |
| Nowi goście nie mogą się połączyć | wyczerpana pula adresów DHCP | liczba dzierżaw na routerze |
| Jeden laptop zawsze wolniejszy | stara karta sieciowa lub sterownik | model karty, wersja sterownika |
W biurach w kamienicach i biurowcach dochodzi jeszcze sąsiedztwo. Gdy w zasięgu widać trzydzieści sieci innych firm, pasmo 2,4 GHz jest po prostu zatłoczone i żaden router tego nie naprawi. Rozwiązaniem jest przeniesienie ruchu na 5 GHz, a w nowszym sprzęcie także na 6 GHz.
Pomiary, które zrobi każdy pracownik
Nie potrzebujesz specjalistycznego sprzętu, żeby zebrać przydatne dane. Wystarczy, że jedna osoba przejdzie się z laptopem po biurze i w każdym miejscu pracy zanotuje:
- wynik testu prędkości (pobieranie, wysyłanie, ping),
- siłę sygnału, którą Windows pokaże po wpisaniu w wierszu poleceń
netsh wlan show interfaces(pole „Sygnał” w procentach oraz kanał), - nazwę sieci i pasmo, z którym laptop jest połączony,
- godzinę pomiaru.
Do tego przyda się zrzut ekranu z darmowej aplikacji do skanowania kanałów na telefonie z Androidem. Z takiej tabelki inżynier w ciągu kilkunastu minut zobaczy, gdzie leży problem. Tak właśnie pracujemy: wszystkie pomiary przygotowuje ktoś z Twojego zespołu według naszej instrukcji, a analiza i zmiany konfiguracji dzieją się zdalnie.
Co widać z konsoli sieci
Jeżeli biuro korzysta z punktów dostępowych zarządzanych z kontrolera (UniFi, Omada, Aruba Instant On, MikroTik z CAPsMAN), większość diagnostyki można zrobić bez wychodzenia zza biurka. Kontroler pokazuje obciążenie kanałów, liczbę urządzeń na każdym nadajniku, odsetek ponownych transmisji i historię rozłączeń.
Dwie wartości szczególnie dużo mówią. Wysoki odsetek retransmisji oznacza zakłócenia lub słaby sygnał po stronie klientów. Duża liczba urządzeń na jednym nadajniku przy pustym drugim oznacza, że laptopy trzymają się pierwszego punktu, który zobaczyły rano, zamiast przełączać się na bliższy.
Błędy konfiguracji, które spowalniają sieć
W małych biurach często powtarza się kilka tych samych ustawień, które kosztują więcej niż słaby sprzęt:
- szeroki kanał 40 MHz w paśmie 2,4 GHz, który w gęstej zabudowie nakłada się na sąsiadów i zwiększa zakłócenia zamiast przepustowości,
- maksymalna moc nadawania na każdym punkcie, przez co laptopy widzą daleki nadajnik jako „wystarczająco dobry” i nie przełączają się na bliższy,
- pięć czy sześć nazw sieci (firma, goście, drukarka, sala, stara sieć po poprzednim najemcy), a każda z nich wysyła własne sygnały rozgłoszeniowe i zjada czas antenowy,
- tryb zgodności ze starym szyfrowaniem WPA/TKIP, który wymusza niższe prędkości dla wszystkich urządzeń,
- oprogramowanie punktów dostępowych nieaktualizowane od lat, z błędami, które producent dawno poprawił.
Każdy z tych punktów da się zmienić zdalnie w kilka minut, jeśli tylko ktoś ma dostęp administracyjny do routera lub kontrolera. Warto przy okazji sprawdzić, kto w ogóle zna hasło do panelu, bo bywa, że tylko firma, która instalowała sprzęt pięć lat temu.
Przykład: open space z dwoma repeaterami
Wyobraź sobie agencję marketingową z open space dla 28 osób, routerem od operatora w szafce przy wejściu i dwoma repeaterami dokupionymi „na szybko” w poprzednich latach. Skargi dotyczą głównie rozmów wideo z klientami i wysyłania dużych plików graficznych.
Pomiary w takim biurze mogą pokazać, że router i oba repeatery nadają na tym samym kanale w paśmie 2,4 GHz, a każdy repeater przepuszcza ruch przez ten sam kanał radiowy, więc realna przepustowość na końcu sali spada kilkukrotnie. Do tego codziennie przed południem rusza synchronizacja archiwum projektów do chmury, zajmując całe wysyłanie.
Naprawa nie musi być droga. Repeatery można wyłączyć, synchronizację przenieść na wieczór i ograniczyć w godzinach pracy, a kanały i szerokość pasma ustawić ręcznie. Jeśli brakuje zasięgu, firma dokupuje u swojego dostawcy jeden punkt dostępowy, który pracownik podłącza kablem według schematu od inżyniera, a konfiguracja trafia na niego zdalnie.
Repeater Wi-Fi zwykle nie przyspiesza sieci, tylko przenosi problem dalej. Jeśli potrzebujesz zasięgu w kolejnym pomieszczeniu, doprowadź tam kabel do punktu dostępowego.
Kiedy nowy sprzęt naprawdę ma sens
Wymiana jest uzasadniona, gdy router od operatora obsługuje całą firmę i nie pozwala na zarządzanie kanałami, gdy sprzęt nie obsługuje pasma 5 GHz albo gdy liczba urządzeń (laptopy, telefony, drukarki, kamery) przekracza to, na co projektowano sieć kilka lat temu. Nawet wtedy warto najpierw zrobić pomiary, bo pokażą, ile punktów dostępowych jest potrzebnych i gdzie je umieścić. Zakup „na oko” kończy się albo nadmiarem, albo kolejnym martwym punktem.
Podsumowanie
Wolne Wi-Fi da się w większości przypadków poprawić ustawieniami i lepszym rozmieszczeniem nadajników. Zacznij od prostego testu kabel kontra Wi-Fi, zbierz pomiary z kilku stanowisk i dopiero potem decyduj o zakupach.
Jeśli chcesz, żeby ktoś spojrzał na dane z zewnątrz, zobacz, jak wygląda nasz audyt sieci. Gdy problem wraca w nieprzewidywalnych momentach, lepszym rozwiązaniem będzie stały monitoring sieci, który zapisuje obciążenie i awarie, zanim ktokolwiek zgłosi skargę.
Redakcja Apply
Infrastruktura i sieci