Outsourcing IT 10 listopada 2026 7 min czytania

Przyjęcie i odejście pracownika: lista kontrolna IT

Nowa osoba, która przez pierwsze trzy dni czeka na laptopa, to strata czasu. Była pracowniczka, która po miesiącu wciąż może zalogować się do poczty, to już incydent bezpieczeństwa. Oba problemy rozwiązuje ta sama rzecz: spisana procedura, którą ktoś uruchamia za każdym razem, a nie z pamięci.

Dlaczego offboarding jest ważniejszy, niż się wydaje

Przyjęcie pracownika zwykle działa, bo gdy czegoś brakuje, nowa osoba sama się upomni. Przy odejściu nikt się nie upomina. Konto zostaje aktywne, licencja Microsoft 365 dalej kosztuje, a w telefonie byłego handlowca wciąż synchronizuje się firmowa poczta z cennikami i danymi klientów.

Aktywne konta po osobach, które już nie pracują w firmie, to jedno z najczęstszych znalezisk przy każdym przeglądzie IT. Każde z nich to drzwi, których nikt nie pilnuje: hasło mogło wyciec, a logowania nikt nie sprawdza. Offboarding pracownika to więc nie formalność kadrowa, tylko jeden z najtańszych elementów bezpieczeństwa.

Poniżej dwie listy: na przyjęcie i na odejście. Zakładamy firmę na Microsoft 365 z komputerami zarządzanymi przez Intune, ale ta sama logika działa w Google Workspace.

Zanim nowa osoba przyjdzie: tydzień wcześniej

Najlepiej, gdy kadry lub przełożony wysyłają do IT jedno zgłoszenie z kompletem informacji: imię i nazwisko, stanowisko, dział, data rozpoczęcia, przełożony, rodzaj umowy i lista programów. Na tej podstawie IT przygotowuje:

  • konto w Entra ID z właściwym działem i przełożonym oraz członkostwem w grupach, które nadają dostępy;
  • licencję odpowiednią do stanowiska, a nie najdroższą „na wszelki wypadek”;
  • skrzynkę i podpis e-mail według firmowego wzoru;
  • laptopa, który po pierwszym uruchomieniu i zalogowaniu sam pobiera konfigurację, programy i zasady bezpieczeństwa przez Windows Autopilot i Intune;
  • dostęp do programów branżowych, np. osobne konto w Comarch ERP Optima, Subiekcie nexo albo systemie gabinetowym;
  • uprawnienia do folderów na SharePoint lub dysku sieciowym, przydzielone przez grupę, a nie ręcznie dla konkretnej osoby.

Nadawanie dostępów przez grupy to najważniejsza zasada całego procesu. Gdy uprawnienia wiszą na grupach „Księgowość” czy „Magazyn”, przy odejściu wystarczy usunąć osobę z grup. Gdy są nadawane ręcznie do dziesiątek folderów, nikt nie wie, co trzeba zabrać.

Pierwszy dzień pracy

Pierwszego dnia nowa osoba powinna:

  1. zalogować się i od razu skonfigurować MFA w aplikacji Microsoft Authenticator;
  2. sprawdzić, czy widzi potrzebne foldery, kanały w Teams i skrzynki współdzielone;
  3. dostać krótką instrukcję: jak zgłaszać problemy, gdzie trzymać pliki, czego nie instalować;
  4. przejść kilkunastominutowe wprowadzenie o phishingu i zasadach haseł.

Jeśli w firmie działa menedżer haseł, np. Bitwarden lub 1Password w wersji dla firm, dostęp do wspólnych sejfów działu też warto nadać pierwszego dnia. Dzięki temu nikt nie wysyła haseł w wiadomościach na Teams. O samym wdrażaniu logowania dwuetapowego pisaliśmy w artykule o MFA w Microsoft 365.

Ustal jedną zasadę: żadne konto nie powstaje ani nie znika bez zgłoszenia od kadr lub przełożonego. To zamyka większość luk szybciej niż jakiekolwiek narzędzie.

Odejście pracownika: lista kontrolna offboardingu

Kolejność ma znaczenie. Przy odejściu w dobrej atmosferze część kroków można rozłożyć na ostatni tydzień. Przy rozstaniu nagłym blokujesz dostęp w chwili, gdy osoba dowiaduje się o decyzji.

Krok Kiedy Uwagi
Blokada logowania w Entra ID Ostatni dzień, o ustalonej godzinie Nie usuwaj konta od razu, tylko je zablokuj
Unieważnienie aktywnych sesji Razem z blokadą Inaczej telefon i przeglądarka mogą być zalogowane jeszcze przez jakiś czas
Usunięcie metod MFA i urządzeń Razem z blokadą Telefon prywatny: czyszczenie tylko danych firmowych
Zmiana skrzynki na współdzieloną Ten sam dzień Dostęp dostaje przełożony lub następca, licencja się zwalnia
Automatyczna odpowiedź Ten sam dzień Z informacją, do kogo pisać
Przekazanie plików z OneDrive W ciągu kilku dni Po usunięciu konta pliki są dostępne tylko przez ograniczony czas
Zwrot laptopa i wyczyszczenie przez Intune Przy zwrocie sprzętu Zanim trafi do kolejnej osoby
Usunięcie z grup i programów branżowych Ten sam dzień Optima, systemy magazynowe, CRM

Konta, o których wszyscy zapominają

Blokada konta w Microsoft 365 nie zamyka wszystkiego. Najczęściej pomijane są dostępy poza głównym katalogiem:

  • uprawnienia w KSeF, nadane konkretnej osobie do wystawiania lub odbierania faktur w imieniu firmy;
  • bankowość elektroniczna i token do autoryzacji przelewów;
  • konta w serwisach sprzedażowych i marketingowych: Allegro, BaseLinker, panel sklepu, menedżer reklam, Google Analytics;
  • wspólne hasła, które osoba znała: Wi-Fi dla gości, panel routera, konto kuriera. Te trzeba zmienić, a nie tylko usunąć z nich człowieka;
  • podpis kwalifikowany i Profil Zaufany używane w imieniu firmy, np. do deklaracji czy ePUAP.

Przykład: sklep z artykułami ogrodniczymi blokuje konto byłego pracownika w dniu odejścia, ale nie usuwa go z panelu Allegro. Po dwóch miesiącach ktoś zmienia opisy kilku aukcji, logując się właśnie tym zapomnianym kontem, bo jego hasło wyciekło wcześniej z innego serwisu.

Trzeci przypadek: zmiana stanowiska

Między przyjęciem a odejściem jest sytuacja, o której procedury milczą: awans, przejście do innego działu, zastępstwo na czas urlopu macierzyńskiego. Pracownik dostaje nowe uprawnienia, ale stare zostają. Po kilku latach specjalistka, która zaczynała w magazynie, potem pracowała w sprzedaży, a dziś jest w księgowości, ma dostęp do wszystkiego. Nikt tego nie planował, po prostu nikt niczego nie zabrał.

Dlatego przy każdej zmianie działu traktuj zgłoszenie jak połączenie offboardingu i onboardingu: najpierw usuń z grup starego działu, potem dodaj do nowych. Jeśli przez okres przejściowy potrzebny jest dostęp do obu, zapisz w zgłoszeniu datę, kiedy stare uprawnienia mają wygasnąć. Niektóre plany licencyjne Entra ID pozwalają nadać dostęp z datą wygaśnięcia (dostępność tej funkcji w Twoim planie sprawdź u Microsoftu), a w pozostałych wystarczy przypomnienie w systemie zgłoszeń.

Przy pracy zdalnej dochodzi jeszcze logistyka sprzętu. Laptop dla nowej osoby Twój dostawca sprzętu może wysłać kurierem prosto do domu pracownika, a konfiguracja pobierze się przy pierwszym logowaniu. Przy odejściu ustal w regulaminie pracy zdalnej, jak i w jakim terminie sprzęt wraca do firmy.

RODO i retencja danych

Skrzynka i pliki byłego pracownika zawierają dane osobowe klientów i jego własne. Ile czasu je przechowywać, kto ma do nich dostęp i kiedy je usunąć, powinno wynikać z Waszej polityki retencji. To pytanie do IOD lub prawnika, a nie decyzja informatyka. IT dopilnuje, żeby ustalone terminy działały technicznie, np. przez zasady przechowywania w Microsoft 365.

Jak wprowadzić listę w życie

Zapisz obie procedury jako szablony zgłoszeń, tak żeby każde przyjęcie i odejście przechodziło przez ten sam formularz. Raz na kwartał porównaj listę aktywnych kont z listą pracowników z kadr. Różnice znajdziesz prawie zawsze.

Jeśli wolisz nie pilnować tego samodzielnie, obsługę kont w Active Directory i Entra ID oraz procesy przyjęć i odejść może prowadzić service desk. Przygotujemy szablony, podłączymy je do kadr i będziemy raportować, co zostało zrobione.

RA

Redakcja Apply

Utrzymanie IT i wsparcie

Uporządkujemy przyjęcia i odejścia w Twojej firmie

Napisz, ilu macie pracowników, jak dziś zakładacie i blokujecie konta oraz z jakich programów korzystacie. Przygotujemy procedurę i sprawdzimy, czy nie zostały stare konta.

Godziny pracy
pon.-pt. 8:00-18:00, odpowiedź w ciągu dnia roboczego
Spotkania
Online w Teams lub Google Meet

Używamy wyłącznie niezbędnych plików cookie: dzięki nim strona działa poprawnie i pamięta wybrane przez Ciebie miasto. Nie śledzimy Cię w celach reklamowych. Szczegóły znajdziesz w polityce prywatności.